Miras Hukuku

Yasal mirasçılar için ölümü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır. Bu süre hak düşürücüdür ve uzatılamaz.

Devrin görünürde satış, gerçekte bağış olduğu ve mirastan mal kaçırma amacı taşıdığı ispatlanabilirse muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası açılabilir.

Mirasbırakanın tasarruf edemeyeceği, yasa ile belirli mirasçılara ayrılmış asgari paydır. Bu pay ihlal edilmişse tenkis davası gündeme gelir.

Ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mahkeme aynen taksim mümkünse paylaştırır, değilse satış yoluyla ortaklığı giderir.

Mirasçılık belgesi, Sulh Hukuk Mahkemesi’nden veya mirasçılar arasında uyuşmazlık yoksa noterden alınabilir. Yabancılık unsuru bulunan veya nüfus kayıtlarının çelişkili olduğu durumlarda yalnızca mahkeme yoluyla alınabilir.

Yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır (TMK m.606). Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılması halinde miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır.

Mirası reddetmeyen mirasçılar, tereke borçlarından kişisel malvarlıklarıyla ve müteselsilen sorumlu olur. Terekenin borca batık olduğu açıksa miras hükmen reddedilmiş sayılır; şüphe varsa süresi içinde resmi defter tutulması istenebilir.

Mirasbırakanın serbestçe tasarruf edemeyeceği, kanunen güvence altına alınmış asgari paydır. Altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşe tanınır. Saklı payı ihlal eden kazandırmalar tenkis davasına konu olabilir.

Saklı pay sahibi mirasçılar, haklarının ihlal edildiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde dava açabilir.

Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazını görünürde satış gösterip gerçekte bağışladığı hallerde açılır. Satış bedelinin ödenmemiş olması, devredenin başka geliri bulunmaması ve devralan ile yakınlık ilişkisi gibi ölçütler değerlendirilir.

Üç şekilde: noterde resmi vasiyetname, baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılıp tarih atılarak imzalanan el yazılı vasiyetname ve olağanüstü hallerde sözlü vasiyet. Şekil şartlarına uyulmaması iptal sebebidir.

Mirasbırakanın ehliyetsizliği, irade sakatlığı (yanılma, aldatma, korkutma, zorlama), içeriğinin hukuka veya ahlaka aykırı olması ya da şekil şartlarına uyulmaması sebepleriyle iptali istenebilir.

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır. Mahkeme taşınmazın aynen taksimi mümkünse payları ayırır; mümkün değilse satış yoluyla ortaklığı giderir ve bedel paylar oranında dağıtılır.

Altsoy ile birlikte mirasçı olursa dörtte bir, mirasbırakanın ana-babası ile birlikte yarısı, büyük ana-baba ve onların çocuklarıyla birlikte dörtte üç, bunlar da yoksa mirasın tamamı sağ kalan eşe geçer (TMK m.499).