Ceza Hukuku

İfade sırasında müdafi bulundurmak CMK ile tanınmış bir haktır. İfadenin içeriği dosyanın tamamını etkilediğinden, ifadeden önce dosyanın incelenmesi önerilir.

Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda, çocuk şüpheli ve sanıklarda ve kendini savunamayacak durumdakiler için müdafi görevlendirilmesi zorunludur (CMK m.150).

Evet. Tutuklama kararına karşı bir hafta içinde itiraz edilebilir; ayrıca tutukluluk halinin devamı kararları da düzenli olarak incelenir.

Yalnızca takibi şikayete bağlı suçlarda ve süresi içinde vazgeçilirse düşme kararı verilir. Resen takip edilen suçlarda şikayetten vazgeçmek davayı sona erdirmez.

İfade vermeden önce isnadın ne olduğunu öğrenme ve müdafi yardımından yararlanma hakkınız vardır (CMK m.147). İfadede söyledikleriniz dosyanın tamamını etkilediğinden, ifade öncesi dosyanın incelenmesi ve susma hakkınızın kapsamının bilinmesi önem taşır.

Şüpheli veya sanık çocuksa, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsizse ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suçtan yargılanıyorsa müdafi görevlendirilmesi zorunludur (CMK m.150).

Yakalama anından itibaren, yol süresi hariç, kural olarak yirmi dört saattir. Toplu işlenen suçlarda bu süre savcı kararıyla üçer günü geçmemek üzere uzatılabilir. Sürenin aşılması halinde serbest bırakılma talebiyle sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

Karara karşı, tefhim veya tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren hâkimliğe verilen dilekçeyle yapılır ve bir üst numaralı sulh ceza hâkimliği tarafından incelenir. Ayrıca her aşamada tahliye talebinde bulunulabilir.

Tutuklama yerine uygulanan daha hafif koruma tedbiridir. Yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü, konutu terk etmeme, güvence bedeli yatırma veya elektronik kelepçe gibi yükümlülükler içerebilir (CMK m.109).

Takibi şikayete bağlı suçlarda, fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikayette bulunulmalıdır (TCK m.73). Resen takip edilen suçlarda şikayet süresi yoktur, dava zamanaşımı süresi uygulanır.

Evet. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara, tebliğden itibaren on beş gün içinde, kararı veren savcılığın bağlı olduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173).

İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasına mahkûmiyet halinde, sanığın kabul etmesi ve kanuni şartların varlığı halinde hükmün açıklanmaması ve beş yıl denetim süresine tabi tutulmasıdır. Denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer.

Hükmün tefhiminden, yokluğunda verilmişse tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır (CMK m.273). Süre geçtiğinde hüküm kesinleşir ve olağan kanun yolu kapanır.

Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar ile kanunda ayrıca sayılan suçlarda uzlaştırma yoluna gidilir (CMK m.253). Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma uygulanmaz.

Cezanın infazı tamamlandıktan sonra kayıt adli sicilden çıkarılıp arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydının silinmesi, cezanın türüne ve yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınıp alınmadığına göre değişen sürelere tabidir.