İş Hukuku

Kural olarak hayır. Ancak haklı nedenle fesih (ücretin ödenmemesi, sigorta priminin eksik yatırılması, mobbing gibi) söz konusuysa veya askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik nedeniyle feshi gibi istisnalar varsa kıdem tazminatı doğabilir.

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır.

İşyeri giriş-çıkış kayıtları, puantaj, tanık beyanı, kurumsal yazışma ve dijital kayıtlar kullanılabilir. Yazılı delil yoksa tanık beyanı mahkemece hakkaniyet indirimiyle değerlendirilir.

Evet. Arabuluculuk tutanağı anlaşma hâlinde ilam niteliğinde sonuç doğurduğundan, imzalanacak metnin hukuki denetimi önem taşır.

Evet. İşçi veya işveren alacağı ile işe iade talepli davalarda arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir.

En az bir yıllık kıdemin bulunması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerle sona ermesi gerekir: işverence haklı neden dışında fesih, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde feshi veya işçinin ölümü.

Her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir, artan süreler oranlanır. Hesaba yol, yemek, ikramiye gibi süreklilik arz eden ödemeler dahil edilir. Tavan tutarı aşan kısım dikkate alınmaz.

Kıdeme göre değişir: altı aya kadar iki hafta, altı ay–bir buçuk yıl arası dört hafta, bir buçuk–üç yıl arası altı hafta, üç yıldan fazla sekiz haftalık ücret tutarındadır. Bildirim süresine uymayan taraf diğerine bu tutarı öder.

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılır. Süreler hak düşürücüdür.

İşyerinde en az otuz işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması ve feshin geçerli bir sebebe dayanmaması gerekir. İşveren vekili konumundakiler bu haktan yararlanamaz.

Puantaj kayıtları, giriş-çıkış turnike verileri, kurumsal e-posta ve mesaj kayıtları, araç takip verileri ve tanık beyanı kullanılır. İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku varsa, aksi ancak yazılı delille ispatlanabilir.

Kullanılmayan yıllık izinler çalışma sırasında paraya çevrilemez; ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izin süreleri son ücret üzerinden ödenir. Bu alacak iş ilişkisinin sona ermesiyle muaccel olur.

Maddi ve manevi tazminat davası (iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi masrafı), destekten yoksun kalma tazminatı ve varsa hizmet tespiti davası açılabilir. Ayrıca işveren hakkında ceza soruşturması yürütülebilir ve SGK rücu alacağı gündeme gelir.

Davranışın sistematik, süreklilik arz eden ve kasıtlı olması aranır. Yazışmalar, tanık beyanı, görev değişikliği yazıları, performans değerlendirmeleri ve sağlık raporları birlikte değerlendirilir. Tek bir olay kural olarak mobbing sayılmaz.

Kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşitliğe aykırılık tazminatlarında zamanaşımı beş yıldır. Ücret, fazla mesai, yıllık izin ve diğer ücret alacaklarında da süre beş yıl olarak uygulanır ve iş ilişkisinin sona ermesinden itibaren işler.